Meta จะเข้าคลื่น IPO ที่ตัวเองไม่ต้องเข้า: บทเรียนจากบริษัทที่ไม่ใช่สตาร์ทอัพแต่เล่นเกมเดียวกัน

ผมรู้ว่า Meta ไม่ใช่สตาร์ทอัพ บริษัทอายุ 20 ปีแล้ว เข้าตลาดหุ้นไปตั้งแต่ปี 2012 แต่สัปดาห์นี้มันน่าสนใจเพราะ Meta กำลังทำสิ่งที่สตาร์ทอัพทุกตัวต้องทำ คือพิสูจน์ว่าธุรกิจใหม่เลี้ยงตัวเองได้จริง ไม่ใช่แค่เดโมสวยๆ

ตามรายงานของ TechCrunch มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์กพูดในการประชุมผลประกอบการไตรมาสสองว่า Meta เห็น "large enterprise opportunity" ที่ครอบคลุม AI agents, APIs, compute และ internal software ไม่ใช่แค่โฆษณาที่เลี้ยงบริษัทมาตลอด และบริษัทกำลังใช้ AI ทำให้สร้างแอปใหม่ได้ง่ายขึ้นมาก จนมีของใหม่ทยอยออกต่อเนื่อง ทั้ง Facebook Groups, Marketplace, Instagram และเกม

ฝั่งตลาดหุ้นตอบรับดี MarketWatch รายงานว่าหุ้น Meta กำลังจะปิดสัปดาห์ที่ดีที่สุดในรอบหลายปี นักลงทุนชอบแผนตั้งราคา AI ให้ถูกลงพร้อมลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพิ่ม แต่คำถามที่ยังไม่มีคำตอบชัดคือ enterprise AI ของ Meta จะทำเงินจริงเมื่อไหร่ เพราะทุกวันนี้รายได้เกือบทั้งหมดยังมาจากโฆษณาเหมือนเดิม

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ใหญ่กว่า Meta คนเดียวคือ TechCrunch เรียกช่วงนี้ว่า "hot IPO summer" ที่มีกลุ่มบริษัทใหม่แทนที่ FAANG เดิม ใช้ชื่อย่อ MANGOS คือ Meta (หรือ Microsoft), Anthropic, Nvidia, Google, OpenAI และ SpaceX ครึ่งหนึ่งของกลุ่มนี้กำลังจะเข้าตลาดหุ้นในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน ซึ่งหมายความว่านักลงทุนทั่วโลกกำลังจะได้เห็นว่าบริษัท AI รายใหญ่ที่โตมาจากเงินทุนเอกชนมหาศาล จะถูกตลาดสาธารณะตีราคายังไง เมื่อไม่มีข้ออ้างเรื่อง "ยังไม่ต้องกำไรก็ได้" อีกต่อไป

แต่ Meta ก็ไม่ได้ปลอดความเสี่ยง MarketWatch อีกบทความหนึ่งเปรียบ Meta ว่ากำลังเจอ "Big Tobacco moment" จากคดี youth-safety trial ที่กำลังเป็นข่าว แม้บทความจะบอกว่าต่อให้แพ้คดี ก็แทบไม่กระทบอาณาจักรของซัคเคอร์เบิร์กเลย นั่นสะท้อนอะไรบางอย่างเกี่ยวกับขนาดของบริษัทที่ทำให้ความเสี่ยงด้านกฎหมายกลายเป็นแค่ noise ไม่ใช่ threat

สำหรับคนไทยที่ทำธุรกิจบน Meta ไม่ว่าจะขายของผ่าน Marketplace หรือยิงแอดผ่าน Instagram เรื่องนี้เกี่ยวข้องตรงๆ เพราะถ้า Meta ผลักดัน AI agents และเครื่องมือ enterprise จริงจัง เครื่องมือทำธุรกิจของ SME ไทยบนแพลตฟอร์มนี้จะเปลี่ยนหน้าตาไปอีกรอบ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นตอน Meta ดันโฆษณาอัตโนมัติเมื่อหลายปีก่อน

อ่านเพิ่มเติม: Zuckerberg พูดเรื่อง enterprise AI และ MANGOS IPO summer